Eğer kilo vermek, kesin niyetleriniz arasında en baştaysa, yalnız değilsiniz. Yalnızca Amerika’da her yıl ortalama 80 milyon kiş rejime başlıyor, programlara ve ürünlere harcadıkları para ise yıllık 30 milyar doların üstünde.

Bu, bir sürü para, bir sürü tavsiye ve bir o kadar da duygusal anlamda yatırım demek. Peki hangi rejimler işe yarıyor ve hangileri güvenli? Health Dergisi, dengeli beslenme, kalori kontrolü, motivasyon ve hareketlilik üstüne temelli 60tan fazla çok iyi tanınan rejimi denemek ve aralarından en iyi 10unu seçmek üzere bir grup uzmanı bir araya getirdi.

“Structure House” Kilo Verme Programı(Ocakbaşı)

Bu programı farketmediniz mi? Bu programın yaratıcısı Gerard J. Musante, PhD 30 yıldır söz konusu programın üstünde çalışıyor ve şu anki North Carolina’da, bölgenin yetişkin obezlerine tedavi veren bir Structure House’u başarılı bir şekilde işletiyor. Bu programda, hastalarla çok vakit geçiriliyor ve başta hastaların yemeklerle karşı alakaları olmak üzere, kilo vermeyi etkileyen bir çok faktöre dikkat ediliyor.

Fakat mükemmel bir bölgesel program, etkili bir ev programına dönüştürülebilir mi? Uzmanlara göre cevap koca bir “evet”. Ve bu da, bu basit programın diğer iyi bilinen rakip programlara karşı üstün olmasının bir sebebi.

Her bakımdan en iyi puanlara sahip sağlıklı kilo verme programı Structure House, obezite uzmanı Tim Church tarafından genellikle rejim programlarının zayıf noktası olan uygulama ögeleri açısından “mükemmel” olarak nitelendirildi. Bir kaç katılımcı ise programın motivasyonuna hayran kaldıklarını belirtti. Diyetisyen Maureen Callahan, program hakkında şunları diyor: “Program, fazla yemenin arkasındaki nedene odaklanıyor ve rejim yapanlara hayatlarını dengelemeyi öğretiyor.”

Health’ın yemek ve beslenme editörü Frances Largeman-Roth program hakkındaki fikirlere katıldığını şu sözleriyle belirtiyor: “Bu kitap kilo verme konusuna bütüncül bir şekilde yaklaşıyor; size, hayatınızı yemek yerine arkadaşlarınızla ve ailenizle vakit geçirmek, ev dışı aktivileteri gibi başka şeylerle doldurmanızı öneriyor mesela. Ayrıca içindeki Balsamic Dijon Chicken, Classic Pesto gibi tarifler hem lezzetli olmaları hem de uzun vadede kilo vermeye yardımcı olmaları bakımından çok çarpıcı.”

Adım Diyeti (Step Diet)

Hepimiz biliyoruz ki günde 10000 adım atmak, sağlık açısından oldukça önemli. Ve yine biliyoruz ki hareket ve aktivite temeline oturtulmuş bir rejim oldukça etkili. Hatta “adım sayacı” denen cihazla her şey daha iyi olur; bu cihazın motivasyon üstündeki olumlu etkisinin yüksek olduğu saptanmıştır.

Katılımcılarımız, kasti yapılan yürüyüşlerle (arabayı biraz uzağa park etmek, merdivenleri kullanmak…vb.) dolu bir hayat tarzı benimsemenin her yaşta ve her rejim programında sağlıklı olduğu konusunda hemfikirler. Frances Largeman-Roth konuya ilişkin şunları söylüyor: “söz konusu olan, kesilen kalorilerden çok yakılan kaloriler.”

Colorado Üniversitesi’nden kilo kontrol uzmanlarınca geliştirilen Step Diet’in beslenme konusuna olan yaklaşımı oldukça basit: Normalde yediklerinizin %75ini kesin. Beslenme uzmanı Christine Palumbo: “Bu program her şeyi basit yoldan yapmayı sevenler için ideal. Sadece normalde yediklerinizden kesin.”

Bu program, sağlıklı yemek tavsiyeleri (çok ağır ve acımasız olmamalı!) ve dikkatli bir beslenme günlüğüyle, günlük kontrolü elde tutmak isteyen hastalar için çok ideal.

Ayrıca katılımcılarımız şunu da belirttiler ki kalorilerden keserken hareketliliğin de düzenli olarak artması, güvenli ve sağlıklı kilo vermeye ve dolayısıyla aktif bir hayat tarzına kapı açıyor. Diyetisyen ve fitness uzmanı Samantha Heller konuya ilişkin şunları söylüyor: ” Bu, günlük fiziksel hareketliliğe ek olarak oldukça somut ve yapılabilir bir programdır.”

Kilo Takipçileri (Weight Watchers)

Bu program işe yaradığı için klasiktir.

Yıllar içinde, rejim yapanlara motivasyon için grup desteği veren bu para odaklı kilo verme programı bilimle de iç içe oldu. Bu programla hayat tarzınızı değiştirmenize de gerek yok. Weight Watchers bu bağlamda, programın genel anlamda sağlıklı kilo verimini beğenen uzmanlarımızdan en yüksek motivasyon puanlarını topladı.

Şunu da belirtmekte yarar var ki, Weight Watchers hala toplanma temeline dayalı sistemine devam ederken bir de programın online versiyonu söz konusu.

Dahası, programı takip eden hastalar iki farklı yaklaşımdan birini seçebilirler. Birincisi Wegiht Watchers’in puanlı Flex Plan’ı ki bu sağlıklı ve zekice yemek seçimleri için ciddi bir eğitim gerektiriyor. İkincisi ise Core Plan dediğimiz, hastaların besleyici ve güzel yemekleri hiç kalori sayımı yapmadan yiyebildiği bir yaklaşım.

Weight Watchers her hasta için stratejiler sunuyor. Özellikle erkekler için gerçekten büyük bir artısı var, çünkü programda geçen leziz hazır yemeklere civarınızdaki marketlerden rahatça ulaşabilirsiniz.

Güzel Yeme (EatingWell) Programı

Bu yeni rejim, etkili kilo verme için gerekli olan geniş yaklaşımların en son araştırmalarına ve bulgularına dayalıdır. Yazar Jean Harvey-Berino, bu programın en önemli adımlarını, Vermont Üniversitesinde geliştirdi. Yazar aynı zamanda bu üniversitede beslenme ve yemek bilimi departmanında başkanlık yapıyor. Alışkanlıkların değiştirilmesine, dikkatlice alış-veriş edip yemeye ve düzenli egzersizlere ek olarak 28 günlük “karıştır ve karşılaştır” tipi menülerle, bu program genel olarak kalori alımı ve kilo verimi oranları konusunda en yüksek puanları aldı uzmanlarımızdan.

Diyetisyenlerimizden Maureen Callahan, programa yönelik şunları diyor: “Mükemmel! İşte kilo verme konusunda gerçekten işe yarayan bir yöntem, hastalar bu programla 6 ayda yaklaşık olarak 11 kilo ya da haftada neredeyse yarım kilo verebilirler. Aslolan da bu şekilde düzenli bir kilo verimidir.” Bir başka işe yarar ipucu: Kalorileri gösteren rejim yemekleri günlüğü (Diet Food Diary) çok işinize yarayacaktır.

Yeme Yoğunluğu Planı (The Volumetrics Eating Plan)

Beslenme uzmanı Barbara Rolls insanla ilgili önemli bir özelliğe değindi: Tok olmayı seviyoruz. Bu çok açık görünebilir fakat, Rolls’un uzun çalışmaları sonucu elde ettiği bir kanı. Rolls’e göre eğer yemeklerdeki kalori yoğunluğuna odaklanırsanız, daha iyi beslenebilir ve kilo verebilirsiniz. Ve Rolls’un bu programı sizi kalorilere boğmadan çorba ve türlülerle olduğu kadar sebze ve meyvelerle de tok tutuyor.

Bu rejim programı güvenli kilo verimi oranı ve besleyicilik konusunda en iyi puanı aldı. Uzmanlarımızdan Samantha Heller bunu, programın besleyicilik prensibine ve genel tabloda sağlıklı yiyecek seçimine bağlıyor. Ayrıca katılımcılarımız programın 150den fazla tarifini çok etkileyici buldu. Christine Palumbo’ya göre programın bir diğer yaratıcı artısı ise, düşük ve yüksek kalorili yiyeceklerin yanyana resmedilmesi. Bu şekilde hastalar olumlu ve olumsuz seçenekleri görsel açıdan daha rahat seçebilecekler.

Fiziksel egzersiz bu programda ikinci planda yer alsa da çok gerekli. Günlük 30 dakika ile 1 saat arası fiziksel aktivite, motivasyon açısından önemli. Health’ın yemek ve beslenme editörü Frances Largeman-Roth ise zaten bundan daha fazlası egzersiz ve desteğin gerekli olup olmadığını merak ediyor!

En iyi Hayat (The Best Life) Diyeti

Bob Greene’nin akla yatkın, sağlıklı ve tüm hayat tarzını değiştirmeye yönelik rejim programı uzmanlarımızdan iyi notlar aldı. Her rejim programının motivasyon ögelerini kontrol eden Roshini Rajapaksa, The Best Diet programının bu anlamdaki gerçekçiliğinden ve web sitesindeki tariflerinden çok etkilendiğini söylüyor.

Best Life, her hastanın kendi adımlarını atmasını gerektiren 3 aşamadan oluşuyor: zayıflamak için gereken strateji, besleyici tüketim ve daha fazla fiziksel hareketlilik. Diyetisyen Christine Palumbo bu aşamalı programa 10 puan verdi ve ekledi: “Hayat tarzlarındaki değişiklikler konusunda rahat olan ve bunu yavaş yavaş yapmak isteyen insanlar için birebir.”

Greene kalorilerin katı biçimde takip edilmesini savunmuyor, bu da Best Life’ı diğer programların bir adım önüne koyuyor. Bu sıkı takip olmaksızın bile, uzmanlar programın sağlıklı tüketim konusundaki yaklaşımını çok beğendi. Maureen Callahan şöyle diyor: “Green sağlıklı yiyeceklerin, makul porsiyonları üzerinde duruyor.”

Frances Largeman-Roth’un program hakkında söyledikleri ise şunlar: ” Program, büyülü yiyecekleri içermiyor ya da hızlı sonuçlar vaat etmiyor, bu da daha hızlı sonuç isteyen hastalar için diğer programlara nazaran daha az çekici görünebilir.” Program hakkındaki en iyi tavsiye diyebiliriz bunun için.

Çözüm (Solution)

Callahan: “Bu program insanlara, neden çok yediklerini anlamaları konusunda yardımcı oluyor.” Çok yemenin duygusal ve davranışsal anlamdaki sebepleriyle dürüstçe yüz yüze geliyor. Diyetisyen Laurel Mellin’in bu programı, 70li yılların sonunda obez çocuk ve yetişkinler için geliştirdiği The Shapedown Program üstüne temelli. Mellin’e göre obezite, rejim ve egzersizle ilgili değil; zihin, beden ve hayat tarzının birbiriyle olan ilişkisiyle ilgili. Ve The Solution isimli program tüm yaştan hastalar için düzenlenmiş ve kilo problemlerinin 5 ana sebebini hedef alıyor: Dengesiz beslenme, düşük enerji, istenmeyen fiziksel görünüm, işe yaramaz limitler koymak ve “kendinizle ilgilenme” konusunda zayıf bilgiler.

Programın yiyecek yaklaşımları, 4 tür “hafif” listeye odaklı; tahıl, protein, sütlü ürünler, meyve ve sebzeler. Mellin’in rehberi ve yiyecek tavsiyeleri denge bağlamında uzmanlarımızdan yüksek notlar aldı. Largeman-Roth, programın genel ortalamasını beğendiği kadar çeşitliliğini de beğendi. Palumbo ise programın tüm besleyicilik yaklaşımlarına tam puan verdi.

Sen: Diyettesin! (You: On a Diet)

Palumbo, Mehmet Öz ve Michael F. Roizen’in hazırladığı, sağlıklı yaşam biçimleri konusunda tavsiyeler içeren kitap “You”yu göstererek  “Şüphesiz Dr. Mehmet Öz Oprah’ın bir numaralı doktoru.” diyor gülerek. Programa ilişkin interaktif bir internet sitesi de söz konusu. Palumbo: “Bu rejim programı, kilo vermeyi mizah anlayışıyla ve eğlenceyle bir araya getirmeyi öğretiyor ve bu şekilde motivasyon veriyor.”

Kitap, menüler üstüne iyi bir eğitim veriyor. Dr. Rajapaksa, kitabın vücudun nasıl çalıştığını güzelce açıklamasına puan verirken Samantha Heller beslenme bilgilerinin anlaşılırlığının kolay olmasını beğendi. Programın kilo verme stratejisi günlük 500 kalori kesmeye dayanıyor ve uzmanlar hastaların kendi ihtiyaçlarına göre düzenleyebileceği kolay hesaplamaları çok beğendiler.

Palumbo’nun programda hoşuna giden bir başka taraf ise hareketlilik; günlük 30 dakika yürümek ya da buna denk gelebilecek gerilme hareketleri, metabolizmayı güçlendirme, kas geliştirme ve fiziği güçlendirme alıştırmaları. Örnek çizimler egzersizlerin nasıl yapıldığını güzelce gösteriyor.

Sonoma Diyeti (The Sonoma Diet)

Program, akdeniz mahsüllerini, meyveleri, sebzeleri, tahılları, zeytin yağını, balığı ve kabuklu yemişleri içeren nefis tarifler içeriyor.

Diyetisyen Connie Guttersan’ın programının “Wave One”(birinci dalga) denilen ilk 10 gün zor gelebilir. Bu kısım tamamen şekerli ve yüksek kalorli yiyeceklerin yenmesini terk ettirmek için düzenlenmiş. Uzmanlarımızdan Maureen Callahan ve Samantha Heller, bu rejim programının, rejim yapmaya yeni başlayan hastalar için biraz sıkı gelebileceğini söylüyor. Fakat aktif kilo verimi ve bunun devamını kapsayan sonraki aşamalar panelimizden yüksek notlar aldı. Egzersize teşvik var fakat bu konuda baskı yok.

Genel olarak, uzmanlarımız yaratıcı tarifleri ve menüleri çok beğendi. Porsiyonların tabak ve bardak usulü ayarlanmasını ayrıca takdir ettiler. Ve en programın en belirgin özelliği ise, devam ettirilebilir beslenme alışkanlıkları kazandırması, Palumbo: “Bu program size yavaşça yemeyi ve yemeklerinizden tat almayı öğretiyor.” diyor.

Spektrum-Işınım (The Spectrum)

1990larda kalp hastalıklarına karşı savaşan bir programı savunan Dr. Dean Ornish beslenme konusunda koyduğu katı ve yürütülmesi zor olan kurallar yüzünden çok eleştirildi. Ornish’in yeni rejim programı The Spectrum, önceki programını 4 sağlıklı aşama ile hem genişletiyor hem de hafifletiyor; beslenme, egzersiz, stresi kontrolü, kişisel ilişkiler.

Panel uzmanlarımız programın karma yaklaşımını, özellikle stres kontrolü üstüne tavsiyelerini çok beğendi. Kitapla birlikte verilen meditasyon dvd si ise ayrıyeten yüksek puanlar aldı. Bazı beslenme uzmanlarımız Ornish’in yağ konusundaki katı tavrını yumuşatmasını da beğendi fakat hala onun bu konuda çok katı olduğunu düşünen uzmanlarımız da var. Panel uzmanlarımızdan Heller şöyle diyor: “Kuruyemiş, çekirdek, avokado akçaağaç pekmezi ve bal yememenin bi anlamı yok, ya da düzenli aralıklarla bir bardak şarap içmenin.” Heller aynı zamanda Ornish’in, vejeteryan hayat tarzını, stres kontrolünü ve egzersizi içeren bütüncül-beden yaklaşımının sağlık açısından oldukça yararlı olduğunu ve bu programın hastalıkları önlemek konusunda çok başarılı olduğunu belirtti.

Uzman Palumbo, bazı en yüksek puanlarını Ornish’in programına verdi ve ekledi: “Bu program, diyabet, bazı kanserler, kalp hastalıkları gibi 21. yüzyıl hastalıklarına karşı bir hayat tarzı geliştiriyor. Bu kitap zekice, düşünceli ve bilimi baz alan bir kilo verme programı isteyen insanlar için birebir.”

Kaynak: edition.cnn.com

Çeviri:Mehmet Sami Özdemir